สุโขทัยหน้าฝน: ช่วงที่เมืองเก่าดูดีที่สุดในรอบปี

ระหว่างมิถุนายนถึงตุลาคม คูน้ำเต็ม สนามหญ้าเขียวแบบที่หน้าแล้งไม่มีวันเป็น และรถทัวร์บางลง โลว์ซีซันของสุโขทัยคือช่วงที่เมืองนี้สวยที่สุด

พระอจนะในวัดศรีชุมคือพระพุทธรูปปูนปั้นก่ออิฐสูงราว 15 เมตร อัดอยู่ในมณฑปสี่เหลี่ยมที่ไม่มีหลังคา และวิธีเดียวที่จะเห็นพระพักตร์คือเดินเข้าไปในช่องผนังแล้วแหงนมอง หน้าแล้งแสงที่ลอดช่องเข้ามาจะแข็งและขาว แต่หลังฝนตก แสงจะนุ่มลง ทองคำเปลวที่คนปิดไว้บนนิ้วพระหัตถ์มาหลายร้อยปีจะเลิกสะท้อนจ้า แล้วเปลี่ยนเป็นเรืองแทน

ทำไมต้องมาช่วงที่ฝนชุกที่สุด

อุทยานประวัติศาสตร์สุโขทัยเป็นมรดกโลก และเป็นราชธานีของอาณาจักรในช่วงพุทธศตวรรษที่ 18-19 เขตกลางเมืองคือผังตารางของสระน้ำ คูน้ำ และฐานอิฐ เป็นภูมิทัศน์ที่ออกแบบโดยมีน้ำเป็นแกน แต่ครึ่งปีกลับแทบไม่มีน้ำ

ตั้งแต่มิถุนายนเป็นต้นไป สระเต็ม บัวขึ้น หญ้าระหว่างโบราณสถานเขียวจริง ฝนที่นี่มักมาเป็นก้อนช่วงบ่ายมากกว่าตกทั้งวัน ตอนเช้าจึงโล่ง และคนน้อยกว่าช่วงพีคเดือนพฤศจิกายนถึงกุมภาพันธ์อย่างเห็นได้ชัด

ปั่นจักรยาน อย่าขับรถ

จักรยานคือเครื่องมือที่ถูกต้อง เขตกลางเมืองพื้นราบ มีกำแพงล้อม เงียบ และเล็กพอจะเก็บครบในเช้าเดียว ร้านเช่าจักรยานอยู่หน้าประตูทางเข้าเลย

เริ่มที่วัดมหาธาตุกลางเมือง กลุ่มโบราณสถานที่ใหญ่ที่สุด มีเจดีย์ทรงพุ่มข้าวบิณฑ์และแถวเสาที่นำสายตาไปยังพระประธาน ซึ่งรับแสงเช้าได้สวย จากนั้นปั่นต่อไปวัดสระศรีบนเกาะกลางน้ำ ภาพที่คนส่วนใหญ่ได้กลับบ้านคือวัดนี้ แล้วค่อยขยายวงออกไปด้านนอก

วัดศรีชุมอยู่เขตเหนือ ปั่นออกไปนอกกำแพงไม่ไกล ส่วนวัดสะพานหินต้องเดินขึ้นทางหินไปหาพระอัฏฐารสที่ยืนอยู่บนสันเขา มองกลับลงมาเห็นที่ราบทั้งผืน วัดนี้ควรไปเช้าหรือเย็น ไม่ใช่เที่ยงวัน

ดูอะไรถึงจะเห็นของจริง

เจดีย์ทรงพุ่มข้าวบิณฑ์คือลายเซ็นทางสถาปัตยกรรมของสุโขทัยโดยเฉพาะ ไม่ปรากฏในรูปแบบเดียวกันที่อื่นในไทย ส่วนพระพุทธรูปปางลีลาที่ถ่ายน้ำหนักไปข้างหน้าและยกพระหัตถ์ขึ้นหนึ่งข้าง ก็ถูกพัฒนาจนสมบูรณ์ที่นี่ พอแยกสองอย่างนี้ออก ความต่างระหว่างโบราณสถานสุโขทัยกับอยุธยาก็ชัดขึ้นทันที

ศรีสัชนาลัย ถ้ามีวันที่สอง

เหนือสุโขทัยขึ้นไปคือศรีสัชนาลัย เมืองคู่ของอาณาจักรเดียวกัน และเงียบกว่าอีก โบราณสถานตั้งอยู่ในป่าโปร่งแทนที่จะเป็นสนามหญ้าตัดเรียบ ถนนไปเลียบแม่น้ำยม ไปเช้าเย็นกลับได้สบาย

ข้อควรรู้

อุทยานแบ่งเป็นเขต แต่ละเขตเก็บค่าเข้าแยกกัน และมีค่านำจักรยานเข้าเพิ่ม พกเงินสดไปด้วย ควรเข้าตั้งแต่เวลาเปิด เพราะสิบโมงอิฐเริ่มร้อนและแสงเริ่มแบน

รถทัวร์จากสถานีขนส่งหมอชิต 2 มีเส้นทางไปสุโขทัย และมีสนามบินที่มีสายการบินเดียวให้บริการ ตัวเมืองสุโขทัยใหม่ซึ่งเป็นที่ตั้งของเกสต์เฮาส์ส่วนใหญ่ อยู่ห่างจากอุทยานไปทางตะวันออกประมาณ 12 กม. มีรถสองแถววิ่งรับส่งตลอดวัน

ตรวจค่าเข้าและเวลาเปิด-ปิดของแต่ละเขตก่อนไป เพราะเปลี่ยนได้ รวมถึงตารางเปิดไฟส่องโบราณสถานตอนค่ำด้วย