มาตรฐานรถทัวร์ ม.1ก ถึง ม.4ค ต่างกันยังไง เลือกชั้นไหนดี

รถสองคัน เส้นทางเดียวกัน ราคาต่างกันเท่าตัว และเขียนว่า VIP เหมือนกัน รหัสมาตรฐานที่พ่นข้างรถคือสิ่งที่บอกความจริง และนี่คือวิธีอ่านมัน

รถทัวร์สองคันออกจากกรุงเทพฯ ไปเชียงใหม่ห่างกันสิบนาที คันหนึ่งแพงกว่าอีกคันราวเท่าตัว ทั้งคู่มีแอร์ ทั้งคู่ถึงตอนมื้อเช้า และเว็บจองตั๋วก็ติดป้ายว่า VIP ทั้งสองคัน

ความต่างเขียนอยู่ข้างรถเป็นภาษาไทย พออ่านออกแล้วก็เลิกเดา

รหัสมาตรฐานรถคือหมวดตัวอักษรไทย เช่น ม.1ก หรือ ม.4ข ที่กรมการขนส่งทางบกกำหนดให้รถโดยสารระหว่างจังหวัดทุกคัน

ชั้นรถคือหมวดตามกฎหมาย ไม่ใช่คำการตลาด

กรมการขนส่งทางบกจัดหมวดรถโดยสารประจำทางระหว่างจังหวัดทุกคันที่จดทะเบียน ตัวเลขบอกลักษณะตัวถัง ส่วนตัวอักษรไทยที่ตามมาบอกระดับบริการและเพดานจำนวนที่นั่งตามกฎหมาย รหัสนี้พ่นไว้ข้างรถและพิมพ์อยู่บนตั๋วของคุณ

จากนั้นผู้ประกอบการก็ใส่ชื่อทางการค้าของตัวเองทับลงไป ทั้ง VIP, Super VIP, Gold Class, First Class, Sleeper ชื่อพวกนี้แปลว่าอะไรก็ได้ตามที่บริษัทอยากให้แปล และสองบริษัทอาจใช้คำเดียวกันกับรถคนละแบบ ส่วนรหัสตามกฎหมายไม่ขยับ

ชั้นที่จะได้เจอจริงเวลาจอง

มีสองอย่างที่ต้องจำ

หนึ่ง ตัวเลขที่นั่งในกฎคือเพดาน ไม่ใช่จำนวนจริง ผู้ประกอบการติดตั้งน้อยกว่านั้นได้ ชื่อการตลาดอย่าง VIP 24 หรือ VIP 32 มักหมายถึงจำนวนที่ยึดกับพื้นรถจริง ซึ่งเป็นเหตุผลที่รถ ม.4ก ที่ขายในชื่อ VIP 24 ก็เป็นคำอธิบายที่ถูกต้องของรถที่มีเพดานตามกฎหมายอยู่ที่ 32

สอง ม.2 กับ ม.4ค ไม่มีห้องน้ำเลย นั่นคือข้อจำกัดจริงบนการเดินทางกลางคืนเก้าชั่วโมง และเป็นสเปกที่มีแนวโน้มถูกซ่อนไว้ในหน้าจองมากที่สุด

ผังที่นั่งเปลี่ยนอะไรบนรถ

ผัง 1+2 คือการอัปเกรดความสบายที่ใหญ่ที่สุดที่หาได้บนรถทัวร์ไทย ที่นั่งเดี่ยวฝั่งหนึ่งของทางเดิน คู่อีกฝั่ง แปลว่าคนเดินทางคนเดียวได้ที่นั่งที่ไม่มีเพื่อนบ้าน และตัวเบาะเองก็กว้างกว่า เพราะความกว้างตัวถังเท่าเดิมถูกแบ่งเป็นสามแทนที่จะเป็นสี่

บน ม.1ก องศาการปรับเอนมากพอจะนอนผ่านคืนไปได้เกือบทั้งคืน นั่นคือตัวสินค้าทั้งหมด

ผัง 2+2 ที่ 44 ถึง 50 ที่นั่งคือประสบการณ์เดินทางไกลมาตรฐานของไทย โอเคสำหรับหกชั่วโมง เหนื่อยสำหรับสิบสอง ส่วนบนรถสองชั้น แถวหน้าสุดชั้นบนได้วิว และโซนชั้นล่างเงียบกว่าและใกล้ประตูกว่า

บริการ Sleeper และ First Class มีวิ่งบางเส้นทาง ใช้เบาะที่ปรับเกือบราบหรือผัง 1+1 แต่ก็ยังจดทะเบียนเป็น ม.1ก หรือ ม.4ก อยู่ดี เพราะไม่มีหมวดตามกฎหมายแยกสำหรับรถนอน ให้อ่านจำนวนที่นั่งกับผังแทนการอ่านชื่อบนป้าย

ทริปแบบไหนควรจองชั้นไหน

ความเห็นที่ขอฟันธงหนึ่งข้อในบทความนี้ บนรอบกลางคืนเส้นไหนก็ตาม ส่วนต่างระหว่าง ม.2 กับ ม.1ก คือของคุ้มที่สุดในการเดินทางของไทย ปกติต่างกันไม่กี่ร้อยบาท และเป็นความต่างระหว่างการถึงปลายทางแบบทำอะไรกับวันนั้นได้ กับการถึงแล้วต้องไปนอน บนเส้นกรุงเทพฯ–อุดรธานี ส่วนต่างนั้นอยู่ราว 500 บาทสำหรับคืนแปดชั่วโมง

ขั้นตอนการจอง

1. เลือกเส้นทางและวันที่บนแพลตฟอร์มจองตั๋ว ทั้ง BusAndVan ThaiRoute และ BusX ครอบคลุมเครือข่ายทั้งประเทศ และ BusX ยังขายช่วงเรือสำหรับเส้นทางไปเกาะด้วย ส่วน บขส. ขายตรงที่ transport.co.th
2. อ่านรหัสชั้นของแต่ละรอบ ไม่ใช่อ่านแค่ชื่อทางการค้า
3. ตรวจจุดขึ้นรถ ผู้ประกอบการหลายเจ้าใช้สถานีของตัวเองหรือจุดเช็กอินส่วนตัวแทนสถานีของรัฐ นครชัยแอร์คือตัวอย่างที่ชัดที่สุด
4. เลือกที่นั่ง บนรถผัง 1+2 แถวเดี่ยวคือเหตุผลที่จ่ายแพงกว่า เอาแถวนั้น
5. กรอกชื่อผู้โดยสารให้ตรงกับบัตรที่จะใช้เดินทางเป๊ะ ๆ
6. จ่ายเงินแล้วเก็บ e-ticket ไว้ในมือถือ แคปหน้าจอไว้ด้วย เพราะสัญญาณที่สถานีไม่ดีและคิวไม่สนใจ

เงื่อนไขคืนเงินและเปลี่ยนตั๋วเป็นของผู้ประกอบการรถ ไม่ใช่ของแพลตฟอร์ม และต่างกันมาก อ่านก่อนจ่าย ไม่ใช่หลังจ่าย

ก่อนขึ้นรถ

แอร์บนรถทัวร์ไทยเย็นจัด และผ้าห่มไม่ได้มีทุกชั้น พกเสื้อกันหนาวไปเอง

กินยาแก้เมารถถ้าเส้นทางภูเขามีผลกับคุณ เก็บพาวเวอร์แบงก์ไว้ใกล้มือแทนที่จะอยู่ใต้ท้องรถ เตรียมใจว่าจะมีจุดพักหนึ่งถึงสองครั้งบนรอบกลางคืนระยะไกล โดยมากที่ร้านอาหารริมทางที่มีห้องน้ำและร้านขายของ และให้ถือเวลาออกที่ประกาศตามนั้นตรง ๆ